خیرالله حسین بر

بيا پدءَ شكّين تلاراني دلان درّان كنين گرانبها نين دوستيءُ مهران پدءَ ارزان كنين

خدا را هزاران بار شاكريم كه بار ديگر با كاري فرهنگي ـ ادبي و اجتماع در خدمت دوستداران فرهنگ و ادب اين وادي نخل و آفتاب باشيم و باز خدا را شاكريم كه استون مورد قبول خوانندگان و دوستداران قرار گرفت و اين خود انگيزه ما را دو چندان نمود تا ما رسالت سنگيني را كه برعهده گرفته ايم به نحو احسن به اتمام برسانيم

استون نشريه اي بلوچي ـ فارسي است كه به منظور ارتقاي سطح فرهنگي ـ ادبي و اجتماعي دانشجويان و تلاش براي معرفي فرهنگهاي اصيل ايراني و حفظ اين زبان ارزنده و باستاني ايران زمين فعاليت مي كند.

و خوشبختانه با تلاش و پشتكار خستگي ناپذير دانشجويان علاقه مند به فرهنگ و ادب بلوچي توانسته است تا به حال به خوبي موفق به پيمودن اين راه شود هرچند كه انديشمندان و مسئولان بلوچ با آنكه شاهد سختيها و مشقتهاي اين راه هستند و با ادعاهايي كه دارند اما هيچگونه كمك و دستگيري اي از اين دانشجويان زحمتكش نكرده اند تا تسلي اي بر دردهايشان باشد. و در آخر جا دارد كه از زحمات و فعاليت هاي بنيان گذاران اين كار بزرگ فرهنگي ـ ادبي محمد اكرم حسين بُر مدير مسئول سابق و آقايان ، خدابخش ندرت زهي و مهران تركمانزهي اعضاي شوراي سردبيري تقدير و تشكر كنيم و اميدواريم كه بتوانيم با همكاري مسئولان و تلاش دوستداران موفق به پيشبرد اهداف اين نشريه باشيم.

 

 

 

.
 

 

University of Uppsala (Sweden)

Pluralism in Balochistan Symposium

 بانک کارینا جھانی و آگنس کرن ماں سوئد اپسالاء دانشگاہء بلوچی زبانء باروا یک چار روچی دیوانے برجم داشت کہ اے دیوانا بازین بلوچ و گیر بلوچین شھزانت و دانشگاھی استادے چہ مشرکی و مگربی بلوچستانء و ایران، آمریکا، انگلیس، روس،جرمن، نیوزلند، فنلاند، ایتالیا و دگنیاء اے دگہ ھند و دمگان بھر زرت۔ اے دیوان 18 اگستء بنگیج و 21 اگستء آسر بوت و لھتے چہ بھر زوروکانی نام اے ڈول انتچہ پھرہ ایرانشھر دکتر موسی محمودزھی گون وتی لوگ بانوکاء، مھین برھانزھی،استاد عبدالحسین یادگاری ( شھلی بر )،استاد عباس پروین،چہ مشرکی بلوچستانء کویٹہ یونیورسٹیء دکتر عبدالرزاق صابر و پروفسر تاج، دکتر عباس علی آھنگر چہ دزآپ زاھدان، دکتر پاکزاد یوسفیان چہ دزآپ ( زاھدان )  گون وتی لوگ بانوکا،گیتی تاکی، دکتر تیم فارل چہ انگلیسء، دکتر بدل خان بلوچ چہ ایتالیا، دکتر ھوشنگ حسین بر چہ لندن، دکتر تاج محمد بریسیگ چہ سوئد بھر زرت ۔

اے دیوانانی کارپد چی انت و نپ و سوت اش پہ کئے انت ؟

 چہ درستان پیش بانک کارینا و آ کسان کہ پہ اے دیوانء برجم دارگا بھراش زرتگ سد شاباش بات ۔

پدّرانت کہ اے دیوانء گیشتریں نپ و پائدگا بلوچ راج بارت ۔ ھنچوش کہ ما درستان سرپداں کہ بلوچی زبان و دودربیدگ ماں بلوچانی وتی ھند و دمگان و پہ بلوچانی زھگان بیگانہ انت ۔ تا روچ مروچی نہ آ سرکاراں کہ بلوچ سرڈگارا پہ زور آوار جتگ، بلوچی زبانا وانین انت و نیک پہ دئمرویی و رشت و ردوما اے اجازتا دئنت ۔ تن تنا پہ یک کسانیں وھدتاکے، بلوچ مھتاج و ناشرین گجرے زیرمنت انت! پدا ھم گشان کارینا و کارینایانء ھزار شاباش بات ۔ مروچی کاریناء برکتا ماں سوئدء دانشگاء کہ یکے چہ دگنیاء دیما شتگین و گھترین ملکاں انت بلوچی زبانء باروا دیوان دارگ و گپ و تران بیت، بلے آپسوزانت کہ بلوچانی زانتکار و کواسانی جند ماھے یک ساھتے ھم پہ وتی زبانء ندر نہ کن انت ھچ، بلکین بازینے گون وتی کسانین چکان بلوچی گپ کنگا ھم میار کن انت، فارسی و دگہ گالواراش ھیل دئنت کہ چوش مہ بیت کہ آیانی چک اگر گون یک فارسیء دیم پہ دیم  بوت، بلوچی و فارسی ھور و تور مہ کنت کہ پہ آ مات و پتاں شرمے ۔ چہ اے کاران پدّر و الّم انت کہ اے مھلوک کمتری و نادانیء آماچ انت!

دلچسپین گپ اشی انت، وھدیکہ کارینا سو‎ئدی، تیم فارل انگریز، Doreen Schindler آلمانی و اے دگہ روسی زانتکار و زبان دوست بلوچیء گپ کنگا لگ اتنت،بازین گوشداروکے دپے آپ رتک انت و گون وتی کشے نندوکا گوش ماں گوش بوت انت و ھلوت اش کت و اپسوزاش وارت کہ بچار اے سوئدی و انگریزاں شؤک شؤکین بلوچی گپ کن انت بلے مئے شمے وتی جند وتی زبانا میار کنت!؟

پہ راستی وھدیکہ من بانک کارینا گون بلوچی شؤکین پچان و رخشانی شیرکنین گالوارا گپ کنگا دیست، چہ گلا بال بوتان ۔ تیم فارل انگریزا ھم ھمے پیم وھدیکہ گون کراچی گالوارا بلوچی بتلے جتی: ھر مہ بن سرمباں مہ چار، ھشتر بن دور بچار، و اے بتلء سرا بازین گپے کتی ۔ ھکیکتا وھدیکہ اے زبان و انسان دوستانی گپانا من اشکت، منی واھگ پہ وتی زبانا گیش و گیش بیان بوت و چہ یک نیمگے دلے تھا وتی جنداوں ھنچو ڈوبارات و وتارا سک بے وس و بزّگ زانت و وتی دلا گشت اوں، پرچے اے ھک پہ زور اچ من زنگ بوتگ؟ پرچے منا ھنچوش کہ اے دگہ انسانان سربلندین و شرپمندین زندگی کنگے ھک نیست؟ دگنیا ماھے سرا رؤت و لیب کنت من پہ یک دو تاکی وھدتاکے مھتاجان و پہ زور ھج اوں کن انت کہ بیا مئے شیرکنین زبانا ھیل کن، اپسوزانت ۔ 

چہ درستان بژنی گپ اشی انت کہ لھتے اچ بلوچ مھمانان کہ پہ بلوچی زبانے ھاترا لوٹائنگ بوتگ اتنت، ھبرانی تھا ھمینچو فارسی گال اش

شم و در کت کہ ھچ زانگ نہ بوت کہ اے واجھان وت زبان زانت انت و  بلوچی زبانے دیوانء باروا گپ کنگاانت۔ بلے شاباش بات بانک مھین برھانزھیء کہ دیوانے جستانی گون بلوچی پسہ دات۔

یک دگہ گپے کہ دیوانا پچ درھینت و ھژم دات، اشی ات کہ دکتر پاکزاد یوسفیان کہ وتارا دانشگاھی و دانشور لیکیت، اچ بلوچ مھلوکا جستی گپت کہ فارسی یک کارباری و وانگی و دانشگاھی زبانے، بلوچی زبانا چئے کن ات! پرچے شما اینچو تکانسرات پہ بلوچی زبانے وانینگا ؟

منی ھیالا شاباش بات مردا، باز شرین گپے بوت کہ مردکا وتی و گجرانی دلے گپ و وتواھیء مستاگ پہ بلوچ مھلوکا سر کت، شرین پیگامے ات، ھاس پہ درانڈھین بلوچان کہ تا آ کسانے کہ لوٹ انت بہ زان انت، بہ زان انت و پہ آیان کہ سرکچ نہ ورانت بلوچی زبان ھچ دردے درمان نہ انت! شیرکنین فارسی زبان انت کہ شمئے زندا وڑوڑین درشم دات و دیوانانا گون ( آرہ عزیزم ) گرم دات و شمئے چکانا ماں مھمانی دیونان دوستناک کنت و شمئے جندا سربلند!

مکسد اے نہ انت کہ فارسی بدائن زبانے یا کہ کس وتی زھگانا فارسی ھیل مہ دات، نہ ۔ ھنچو شرانت کہ یک انسانے ھر چنت زبان کہ واکی بیت ھیل بہ کنت بلے نہ پہ ھر کیمتے  و یا وتی ماتی زبانی و دودربیدگی بیگواہ و زوال کنگ بہ بیت کہ فارسی کاڈانی دپا ( آرہ عزیزم ) سک تام دار انت