خیرالله حسین بر

بيا پدءَ شكّين تلاراني دلان درّان كنين گرانبها نين دوستيءُ مهران پدءَ ارزان كنين

خدا را هزاران بار شاكريم كه بار ديگر با كاري فرهنگي ـ ادبي و اجتماع در خدمت دوستداران فرهنگ و ادب اين وادي نخل و آفتاب باشيم و باز خدا را شاكريم كه استون مورد قبول خوانندگان و دوستداران قرار گرفت و اين خود انگيزه ما را دو چندان نمود تا ما رسالت سنگيني را كه برعهده گرفته ايم به نحو احسن به اتمام برسانيم

استون نشريه اي بلوچي ـ فارسي است كه به منظور ارتقاي سطح فرهنگي ـ ادبي و اجتماعي دانشجويان و تلاش براي معرفي فرهنگهاي اصيل ايراني و حفظ اين زبان ارزنده و باستاني ايران زمين فعاليت مي كند.

و خوشبختانه با تلاش و پشتكار خستگي ناپذير دانشجويان علاقه مند به فرهنگ و ادب بلوچي توانسته است تا به حال به خوبي موفق به پيمودن اين راه شود هرچند كه انديشمندان و مسئولان بلوچ با آنكه شاهد سختيها و مشقتهاي اين راه هستند و با ادعاهايي كه دارند اما هيچگونه كمك و دستگيري اي از اين دانشجويان زحمتكش نكرده اند تا تسلي اي بر دردهايشان باشد. و در آخر جا دارد كه از زحمات و فعاليت هاي بنيان گذاران اين كار بزرگ فرهنگي ـ ادبي محمد اكرم حسين بُر مدير مسئول سابق و آقايان ، خدابخش ندرت زهي و مهران تركمانزهي اعضاي شوراي سردبيري تقدير و تشكر كنيم و اميدواريم كه بتوانيم با همكاري مسئولان و تلاش دوستداران موفق به پيشبرد اهداف اين نشريه باشيم.

 

 

 

.
 

شانزده صدي ، كرن ميلادي اول سرءَ كه چي سي سالاني جنگ ءُ جدل بزان بلوچ را جءِ تها وت سرين جنجال ءُ جنگاني ردءُ بند داتگين نبشته ها ني ندارگ بلوچ راجءِ كرداراني ءُ آئي دودءُ ربيدگ ءِ دروشّمءُ رنگاني پّدرءُ گنرگ كيت انت. انچوش كه مان وتي قولاني سرءَ وفاداري ، ميار جَلّي ، حسدءُ كينگ، قوم دوستي، مهمان جلّي، دليرءُ بهادري، ءُسرم يچاري دگه دگه ... قصه ءُ داستان مئيء شمي گواچنءِ تاكاني بهر گندگ بنت.

همي پيم عشقءُ عاشقي اني شعري قصهءُ داستان (Romantic Ballads)

چو كه كسمانكي رنگءُ دروشمءَ  مان مئيءُ شمي چماني ديمءَ پّدرانت گندگ بنت.

چوكه شهداد ـ مهناز ، سسيءُ پُنو، عزتءُ مپرك ، هانيءُ شين مريد، دسوتينءُ شيرين للهءُ گراناز، كياءُ صَدو، دگه دگه ...

چه دگه نيم‌ي انچوش ما را بلوچ راجءِ «حماسي» بزان جنگيءُ مِرء شعري قصهءُ داستان اني (Epic Ballads) ءَ تها چه ياگيءَ سر مچاري اني آئياني مزنين كرداراني رنگءُ دروشم گندگ كيت چوش كه ميرچاكررندءُ مير گهرام لاشاري. نودبندگ لاشاري ، ميران رند، مير ريحان وند، مير رامين لاشاري ، جارو، مير بي برگ، دوداءَ بالاچ گورگيچ، مير كنبر، حملءِ جيهند، ءُ دگه دگه....

بلوچ راجءِ راجد پترءِ تا كاني تها قصهءُ داستان كه مان شعري رنگءُ دروشم ءَ دل په دل اتكگءُ په ما سر بوتگ انت كه ما انگتءَ آئياني نبشته كاراني نامءُ نشانءَ زانت نه كنين كه اي دُرگال كجا كس بوتگ انت كه چوشين مريانءَ دَ وتي دلءِ تاكاني تها نبشته اش كرتگ. انچوش زانگ بيت كه اي داستانءُ «قصه كه شعري گالان گون مرواردين لبزان كمانيگ بوتگ انت. مارا مئي راستيءِ گواچنءِ نشاندهيءَ كن انت.

اي انچوش ما را سكين دئينت كه چوش مان جهانءِ راج دپترءِ تا كاني تلءُ توكان انچوش بادشاهاني درباريان همك و هد وتي عهدءُ زمانگءِ تها آئياني سارايگءَ راج دپترءِ تاك گون آئياني كاركردانءُ گون وتي ندءَ نقش كرتگ انت مان جهان ديمءَ پيش داشتگ انت. همك و هد گرانبهائين لبزاني كما يگءَ اوشتوك بوتگ انت. انچوش بلوچ راجءِ كءُ قبيله هاني تها انچين گرانبهائين شاعرءُ  شهزانت هم بوتگ كه آئياني كاشين ندءُ لسهيل كاگر آئياني در يائين زرد بوتگ انت. كه ائيان راجءَ سروكءَ ئكءَ قبيله هاني دليرءُ سرمچارين ورناءُ كماشاني كاركرد گون گنجءُ گوهرين لبزان پهر بستگ مان وتي سانورين زردان ابدمانش كرتگ انت. كه مروچي مئي راجد پترءِ تاكاني براهءِ سَپاه انت. همي شاعراني گالاني رنگءَ دروشم بلوچ راجءِ دودءُ ربيدگءُ آئياني گوستگين زند جاوراني هالءُ احوالان نشان دئينت ـ كه ما را وپتگين عهدي ترانگ ان گون دور سرين زمانگءِ هندوءُ دمگاني ندارگ اي كارانت سركن انت.

اگان ما بلوئين بلوچ راجءِ ندري نقشءِ رندپراني رندگيريءَ بكنين ما را نيم كرن يا كه كرني حسابءِ كساسءَ گيش ديمءَ شت نه كنين . چيا كه اي هماراج بوتگ ايشيءِ زندءِ پدءُ رند مان سياه دنءُ ترشتين تلاراني باهوئيءَ گون هم گرنچ بوتگءُ پيداك انت. كه آئياني دورءُ زمانگ چه علم ءُ زانتءِ سيمسران باز دورانت. بس آئياني تبل گنجاني كتابءُ آئياني شعرءُ گالاني بزين ديوان آئياني رژنائين زرد بوتگ انت كه گون مزنين واهگءُ اوستءُ اميت اتكگءُ په ما سر بوتگ انت.

بلوچ راجءِ نبشته ها ني دورءُ زمانگ گون اسلامءِ نيكراهين پاكين كلامءِ آئيگءَ چه بنگيج بوتگ ـ كه اي دورءُ زمانگ گون نيكراهءِ علمءُ زانتءِ زانگءُ وانگءَ چه كه ملائي درسءُ سبك اني يات گيري گون بنگيج بوتگ انچو گوي عربيءُ فارسي «پارس قديم»ءَ بنگيج بوتگ كه اي دور بلوچي لكهورءِ اولي دورءُ زمانگ بيت مان ملائي علم زانتءِ وانگءَ گون پارسي عربي چه كم كم مان بلوچي نيمءَ دلگوش كنگ بيت بلي بلوچي بنگيج گون شعري توسيپءَ روستاهان كه مان نيكراهي رنگ گون همگرنچ انت. چو كه قصهءُ داستانءِ دروشمءَ كيت ـ مان شعري ردءُ بندان گون انت كه چه آئيءَ پر دستونكءُ بزان غزلءِ بنگيج بيت كه اي بلوچي دومي دورءُ زمانگ گشگ بيت چه آئي پد سيمي دور كه بلوچي مال نشبتاك ، آزمانك ، كسمانك رم كه هاني تها كيت سر بيت

بلي بلوچي ادبءِ بهرءِ اول سر بزان بنگيجي دور چه اي سيهين دوار پيسرترانت كه آدورءُ زمانگءَ بلوچ راج ندگاراني جاه دل اني شاعري بوتگ كه مان زبان گال آرگ بوتگ انت بلي مان تا كاني سرءَ نقش نه بوتگ . كه انگت آئياني هالءُ احوال پّدر نه انت كه چونين كس بوتگ انت.

ملائي دور زمانگءَ كه عربي فارسي هيلءُ عادتءَ گول بلوچيءَ نبشته اي رنگءِ زورگءَ چه اي زبان گون هم لكهورءَ ديمءَ اتكگءَ انگت مان همي رنگءُ دروشمءَ ديمءَ روان انت ـ بلي لكهورءِ زبانءِ راهبندءِ گيچيني گروكش اني جنجال انگت هم است انت.   «هلاس»