|
|
|
ایدز: داستانی بسیار تلخ
• اولين بار در سال 1930 میلادی جایی در غرب آفریقا میان انسانها رواج پیدا کرده است.
• در سال 1981 میلادی نوعی سرطان پوستی بسیار نادر به نام «سارکوم کاپوسی» در چندین مرد همجنسگرای آمریکایی گزارش شد.
• بروز نوعی سینه پهلوی بسیار نادرتر در مردان همجنسگرا در سالهاي بعد
• با بررسيهاي بيشتر معلوم شد که دستگاه ایمنی بدن این افراد کاملاً از کار افتاده است
• شناسایی چند مرد معتاد تزریقی که همجنسگرا نبودند و نيز زنان، کودکان و افراد بيماري كه به آنها خون تزریق شده بود با نشانههای ايدز
• نامگذاري اين بيماري به «ایدز» که در انگلیسی از حروف اول چهار کلمه درست شده و به معنای «بیماری نقص ایمنی اکتسابی» است.
• گسترش روزافزون ايدز كه تا سال 1985، به 51 کشور راه پيدا كرده بود.
• ورود به بازار نخستین داروی ضد ويروس ایدز به نام زيدوودين در سال 1987. كه در ابتدا اثر معجزهآسايي داشت و جلوی پیشرفت بیماری را میگرفت؛ اما ظرف یک سال بیماران نسبت به این دارو مقاومت نشان میدادند.
• رواج درمان دوداريي با تاثير بيشتر در سال 1995 و سپس درمان سه دارويي. البته این داروها نمیتوانند بیماری را علاج کنند و تنها میتوانند پیشرفت آنرا کند كنند تا فرد مبتلا بیشتر عمر کند.
• روزانه 14000 نفر در جهان اچآیوی مثبت ميشوند.
• تا سال 2004، 25 ميليون نفر در جهان در اثر ايدز جان خود را از دست دادهاند.
• نزديك به 50 ميليون نفر در سال 2004 به اين ويروس مبتلا بودهاند.
گسترش ايدز در جهان
سه نوع الگوي گسترش ايدز در دنيا:
• الگوي اول: آمريكاي شمالي، اروپاي غربي، استراليا و نيوزيلند
• الگوي دوم: كشورهاي واقع در جنوب صحرای بزرگ آفريقا
• الگوي سوم: بقيه كشورهاي جهان از جمله ايران
راههای انتقال اچآیوی و ایدز
ايدز ميتواند از اين راهها منتقل شود:
1) تماس با خون آلوده به اچآیوی
2) تماس جنسي با فرد آلوده به اچآیوی بدون استفاده از روشهاي ايمن
3) انتقال از مادر به كودك
ايدز از اين راهها منتقل نميشود:
1) تماسهای معمول اجتماعی
2) استفاده از مكانهاي مشترك
3) قرار گرفتن در معرض عطسه و سرفه فرد مبتلا
4) گزش حشرات
علایم ایدز و روشهای تشخیص آن
• مرحله اول: بعد از ورود ويروس به بدن و بعد از گذشت 2 تا 8 هفته، فرد دچار بیماریی شبیه سرماخوردگی میشود كه خود به خود بهبود پیدا میکند.
• مرحله دوم: يك دوره طولانی چند ساله؛ فرد به ظاهر سالم و بدون علامت؛ در این مرحله افراد اچآیوی مثبت در مقابل آنچه به «عفونتهای فرصت طلب» معروف است،
آسيب پذيرند.• مرحله سوم: شروع علامتها به دنبال
بيماريهايي كه توسط عفونتهاي فرصتطلب
ايجاد شدهاند• تشخيص: آزمایش خون
عوارض روانی ايدز
بیماران مبتلا به ايدز به چند دليل بيشتر از ديگران دچار مشكلات عصبي و رواني مي شوند:
• عفونتهای فرصت طلب مغزی، تومورهاي مغزی، اختلالهای غدد درونريز، ابتلاي همزمان به اعتياد، عوارض داروهاي ضدويروسي بر دستگاه عصبي و استرسهاي رواني و اجتماعي
علت بروز مشكلات رواني در بیماران مبتلا به ايدز عبارت است از:
• عارضههاي جسمي ايدز، ترس از مرگ، نامعلوم بودن آينده، ديدن مرگ دوستان و بستگانی كه به ايدز مبتلا بودهاند، بدنام شدن در جامعه و دشواري در برقراري ارتباط با ديگران و ...
دلایل انجام مشاوره برای مبتلایان به ایدز:
1) سازگاري با بيماري
2) برخورد با مشكلات جسمي ناشي از بيماري
3) کاهش مشكلات رواني
4) وجود مشكلات اجتماعي در مبتلايان به ايدز
5) نياز به اطلاعرساني
ايدز در ايران
• اولين مورد ايدز در ايران در سال 1366 در كودك 6 سالهای که مبتلا به هموفيلي بود، گزارش شد.
• آمار بيماران مبتلا به ايدز تا 21/3/1380 به 2721 نفر و تا 1/1/82 به 4846 و تا 1/7/84 به 11930 نفر رسيد.
• در ابتدا، علت شیوع بیماری بیشتر به دليل دريافت فراوردههاي خوني آلوده بود، اما به تدريج اين بيماري در زندانها و میان معتادان تزريقي شيوع پيدا كرد؛ تا جايي كه امروزه حدود دو سوم موارد ابتلا به اچآیوی در ايران (4/66 درصد) ناشي از اعتياد تزريقي است.
• ساير علل شايع اچ آی وی عبارتند از: روابط جنسی و انتقال عمودی (مادر به كودك)
• در ايران 5/95 درصد از مبتلايان به اچآیوی/ايدز مرد و تنها 5/4 درصد زن بودهاند
• اغلب موارد ابتلا به اچآیوی/ايدز در ايران در سنين 15 تا 49 سالگي رخ ميدهند و تا كنون تنها تعداد كمي كودك مبتلا (زير 15 سال) در كشور شناسايي شدهاند.
پرهیز از رفتارهای پرخطر؛ كليد مبارزه با ايدز
رمز پیشگیری، پرهیز از رفتارهای پرخطر است.
• رفتارهاي پرخطر: رفتارهایی که میتوانند خطرهایی برای حال و آینده زندگی ما ایجاد کنند؛ مانند: سیگار کشیدن، اعتیاد، بیبندوباری جنسی، نجوشاندن کنسرو ماهی پیش از مصرف، نوشیدن الکل، ورزش نکردن و ...