روشهاي جلوگيري از پديده گالوپينگ يا نوسانات جهشي هاديها در ژاپن
نوسانات گالوپينگ يا نوسانات جهشي هاديها در اثر وزش باد يا ريزش ناگهاني يخ و برف
از روي هاديها يا هر دو عامل بوجود ميآيد. اين پديده در برخي موارد ممكن است منجر
به وقوع اتصال كوتاه بين فاز با سيم محافظ يا فاز با فاز در جايگذاري عمودي هاديها
شود و در نتيجه باعث از دست رفتن شبكه ميشود. براي جامعه امروزي كه مجهز به
سيستمهاي اطلاعاتي خبره است يك قطع لحظهاي قدرت نيز حتي ميتواند براي مختل كردن
فعاليتها كافي باشد.
در كشور ژاپن براي مقابله با اين پديده روشهايي بكار گرفته شده است كه در زير به دو
مورد آن اشاره ميشود.
فعاليت شركت برق توكيو:
در منطقه Kanto در ژاپن پديده گالوپينگ در هر زمستان چند بار بيشتر اتفاق نميافتد
اما همين هم باعث وارد آمدن خساراتي به برجهاي انتقال و سيستم برق در منطقه وسيعي
ميشود.
از طرف ديگر چون در خطوط واقعي شانس و امكان كمي براي مشاهده پديده گالوپينگ وجود
دارد، منطقه achika در استان ياماگاتا در ژاپن كه داراي شرايط وزش باد شديدي در طول
سال است انتخاب شده و يك خط انتقال آزمايشي 500 كيلوولت در سال 1994 در اين منطقه
براي آزمايش ساخته شد. با استفاده از خط آزمايشي مذكور امكان مشاهده پديده گالوپينگ
در خط آزمايشي و بررسي دقت شبيهسازيها و همچنين موثر بودن روشهاي مقابله با پديده
بوجود آمده است.
قبل از شروع و مشاهده آزمايشها بر روي خط آزمايشي، با استفاده از تونل باد شكل تجمع
و انباشتگي برفها روي هاديها كه باعث ايجاد پديده گالوپينگ با دامنه بزرگ بررسي و
انتخاب ميشود، سپس مدل و نوع تجمع و انباشتگي تعيين ميشود و به روش مصنوعي بر روي
هاديهاي خط آزمايش مي شود.
براي مدلهاي انباشتگي از نوع مثلثي و يا هلالي و با استفاده از بررسيهاي آزمايش
همان نتايج ملاحظه شد كه از مطالعات تئوريكي مورد نظر بوده است.
همچنين در پديده گالوپينگ براي اينكه بتوان بررسي كرد كه آيا باد در شرايط خوبي
براي آزمايش روشهاي مقابله با پديده است يا خير، امكان مشاهده اطلاعات مربوط به باد
مانند سرعت، جهت، شدت و مغشوش بودن وجود دارد.
تاكنون با اعمال سيستم وزني خارج از مركز و يا فاصله دهندههاي شل براي هاديها،
توانستهاند درچند مورد پديده گالوپينگ را ايجاد و مشاهده كنند. نتايج بررسيها
نشان داده است كه روشهاي مقاله اعمال شده موثر بوده و توانستهاند از پيدايش پديده
گالوپينگ جلوگيري كنند.
فعاليت شركت برق هوكايدو
شركت برق هوكايدو در حال بررسي و مطالعه پديده گالوپينگ جهت روشن ساختن مكانيزم آن
و طراحي تجهيزاتي براي جلوگيري از اين پديده هستند.
دستاوردها
1- طراحي و ساخت يك جداساز هادي فازها از نوع غيرسراميكي: اين جداساز جديد از مواد
غيرسراميكي ساخته شده است و وزن سبكي دارد و مانع از ايجاد اتصال كوتاه بين هاديهاي
خطوط انتقال ميشود.
2- بررسي پديده گالوپينگ در حالتهاي مختلف سيمكشي
آزمايش بر روي خطوط انتقال با دو هادي (باندل دوتايي) در حالتهاي مختلف سيمكشي
انجام شد تا اختلاف پديده گالوپينگ در اين حالتها مشخض شود. در اين آزمايشها مشخص
شد كه خطوط عمودي (Vertical Lines) تاثير به سزايي در جلوگيري از پديده گالوپينگ
دارند ولي قابليتهاي كاري و نگهداري آن به عنوان مشكلاتي كه بايد حل شوند باقي
مانده است.
برنامهها
1- استفاده از يك سيستم شبيهساز: سيستم شبيهسازي كه از روش اِلٍمان محدود استفاده
ميكند ميتواند مدلهاي مختلفي از خطوط انتقال را شبيهسازي كند. شركت هوكايدو با
استفاده از اين سيستم مطالعات لازم را جهت بهبود قابليت اطمينان عملكرد جداسازها كه
ممكن است به عنوان راهحل مساله گالوپينگ باشد ادامه داد.
2- مطالعه بر روي خطوط نصب شده: براي اثبات تجهيزاتي كه بدون استفاده از جداساز
فازها مانع از پديده گالوپينگ ميشوند، اين شركت علاوه بر انجام آزمايش بر روي
روشهاي مختلف سيمكشي جهت جلوگيري از گالوپينگ ميخواهد آزمايشاتي را نيز بر روي
روشهاي پشتيباني ونگهداري هاديهاي خطوط انجام دهد تا موثرترين روش جلوگيري از پديده
گالوپينگ را بيابد.
مرجع: شركت برق هوكايدو ژاپن- شركت برق توكيو TEPCO
آدرس:
http://www.hepco.co.jp/ (986)
http://www.tepco.co.jp/ (553)
ماهنامه صنعت برق بهمن 1384
imail: ali.jovein@gmail.com