فرض كنيد در سيستم شما يك ويندوز 2000 و يك ويندوز XP به همراه برنامه هاي مختلفي چون فتوشاپ ، آنتي ويروس ، آفيس و ساير برنامه ها نصب شده است. فايل ها و داده هاي مختلف ديگري هم روي هارد ديسك وجود دارد كه علاوه بر حجم بالا از ارزش زيادي نيز برخوردارند.
اگر بخواهيد اطلاعات اين هارد ديسك را به همراه سيستم عامل هاي موجود در آن ، روي سيستم ديگري كه مشخصات سخت افزاري مشابهي با سيستم شما دارد كپي كنيد، چه كار مي كنيد؟ اگر قصد داشته باشيد پارتيشن مربوط به داده هاي مفيد خود را كه مثلاً حجمي برابر 10GB دارد، در جايي به عنوان پشتيبان نگهداري كنيد و نسخه اي از تمام اطلاعات و داده هاي آن داشته باشيد، چه مي كنيد؟
اگر يكي از ويندوز هاي سيستم ( يا هر دو) به هم بريزد، چه راهي براي برگرداندن آن داريد؟
راه حل سنتي و معمول كاربران عادي شايد اين باشد:
فرمت پارتيشن ، نصب دوباره ويندوزها ، نصب مجدد ساير برنامه ها و درايورها ، انجام تنظيمات و خيلي چيزهاي ديگر.
اما آيا با اين فرض نيز، هميشه به اين راحتي (!) مي توانيم عمل كنيم؟
گاهي علاوه بر زمان زيادي كه صرف مي كنيد گاهي وقت ها بايد از Fdisk شروع كنيد تا به مرحله نصب ويندوز و بقيه قضايا برسيد.به نظر شما جالب نيست كه ما هميشه يك كپي از سيستم خود داشته باشيم تا اگر با مشكلي برخورديم كه به طور عادي قابل حل شدن نبود، از اين كپي استفاده كنيم و سيستم را به حالت قبل برگردانيم؟
آيا تا به حال از خود سوال كرده ايد كه يك شركت كامپيوتري در حد معمولي بعد از مونتاژ سيستم هايي كه سخت افزار هاي مشابهي دارد نرم افزار ها را چگونه نصب مي كند ؟ آيا يكي يكي آنها را Fdisk و فرمت و سپس ويندوز و بقيه نرم افزار ها را نصب مي كند؟
پاسخ اين سوال ساده است:
ابتدا بر روي يكي از هارد ها
كليه نرم افزار ها را نصب مي كند( تهيه هارد مادر ) و سپس با استفاده
از دستگاه خاصي به نام HDD duplicator
در ظرف كمتر از 5 دقيقه بر روي بيش از 10 هارد ديسك
(بطور همزمان ) كپي كند و يا مي تواند بدون تهيه سخت افزار خاصي با
استفاده از نرم افزار Ghost
از روي هارد مادر بر روي هارد هاي ديگر اطلاعات را عينا كپي كند.
Norton
Ghost
برنامه Ghost
برنامه جالبي است كه به ما اين امكان را مي دهد تا
از تمام هارد ديسك يا يك پارتيشن خاص ، image
بگيريم و در مواقعي همچون موارد زير از آن استفاده كنيم:
هنگامي كه به يك مشكل جدي برمي خوريم يا زماني كه مي خواهيم تنظيمات يكساني را روي تعداد زيادي كامپيوتر انجام دهيم. مثلاً پارتيشن بندي يكسان، سيستم عامل و برنامه هاي يكسان و يا ...
Norton Ghost داده هاي كامپيوتر شما را از گزند هرگونه حادثه اي در امان مي دارد و به شما امكان مي دهد تا يك image پشتيبان از هاردديسك يا پارتيشن مورد نظر خود بگيريد.
علاوه بر اين شما به طور مستقيم مي توانيد دو كامپيوتر را از طريق شبكه، USB يا ارتباط موازي Ghote كنيد. (مثل CD Copy)
برخي ويژگي هاي موجود در برنامه Norton Ghost
ـ انعطاف پذيري در Backup:
امكان تهيه نسخه پشتيبان به طور مستقيم در محدوده متنوعي چون درايوهاي هاردديسك، داريوهاي هارد USB ، ZIP و JAZZ.
ـ ارتباط نقطه به نقطه (Peer-to-Peer):
گرفتن Imag از از دو كامپيوتر از طريق شبكه ، كابل لينك پارالل و كابل لينك USB
ـ حمايت از سيستم هاي عامل مختلف :
امكان تهيه نسخه پشتيبان، بازيابي اطلاعات و تكثير داريوهاي كامپيوترها در سيستم عامل هاي OS/2، Windows XP/2K/NT/98 ، Dos و Linux.
ـ حمايت از سيستم فايلهاي مختلف :
امكان تهيه نسخه پشيبان، بازيابي و نيز Clone
كردن سيستم هاي فايل NTFS،
FAT32، FAT يا سيستم فايل
Ext2/3 مربوط به لينوكس.
ـ ويرايش Image File:
بخش مرورگر Ghost امكان ويرايش Image File را در سيستم هاي فايل FAT و FAT32 مي دهد.
توجه: درنسخه Norton
Ghost 2003امكان كار با
هاردهاي IDE با ظرفيت هاي بيشتر از120 گيگا
بايت نيز فراهم شده است.
برنامه Ghost براي بازيابي و تكثير
اطلاعات در سخت افزاري معيني، طراحي شده است.
وقتي ويندوز روي سيستم نصب مي شود درايورهاي مورد
نياز براي سخت افزار روي هارد ديسك نصب و در
Registery ويندوز ثبت مي گردند. اگر شما اين
ويندوز نصب شده را روي كامپيوتر ديگري منتقل كنيد كه سخت افزار آن
متفاوت است ، انتقال مستقيم هارد ديسك يا كپي گرفتن از آن توسط
Ghost هيچكدام به شما اين
ضمانت را نمي دهد كه سيستم براحتي بالا بيايد و يا درست كار كند.
(منظور اين است كه اگر سخت افزارتان يكسان نباشد بعد از كپي كردن
image براي بالا
آمدن ويندوز مخصوصاً ويندوز XP
دچار مشكل مي شويد و نياز است كه بار ديگر ويندوز را
Rerpair كنيد.)
با اين همه مايكروسافت ابزاري به نام
sysprep كه اين مشكلات را
كه حل مي كند البته اين ابزار براي مصارف عمومي و يا شركت هاي كوچك
استفاده كمتري دارد. در مورد sysprep
در نوشته های آينده مطالبي خواهيم گفت.
تهيه و نصب برنامه
برنامه Norton Ghost 2003 را مي توانيد از روي CD نرم افزار Norton SystemWorks 2004 از پوشه Ghost نصب كنيد.
نسخه تحت داس آنرا نيز مي توانيد از سايت ماهنامه دانلود نماييد.
اجراي برنامه
برنامه Ghost از دو بخش اصلي تشكيل شده است :
بخش رابط كاربري تحت ويندوز و بخش تحت داس.
بخش تحت ويندوز آن شامل چندين قسمت مي شود كه مهمترين آنها عبارتند از
:
Backup (پشتيباني)، Restore (بازيابي)، Clone(تكثير) ، Peer-to-peer (نقطه به نقطه) ، Ghost Boot .
همانطور كه اشاره شد براي كار با برنامه Ghost دو روش وجود دارد:
الف
) Norton Ghost :
برنامه تحت ويندوز براي گرفتن Image
و بازيابي آن . در صورتي سيستم بتواند با ويندوز بوت شود .
ب )
Ghost.exe:
اگر امكان استفاده از ويندوز نباشد. مثلاً در مواقعي كه ويندوز خراب و
يا فايل ها در ديسك دچار مشكل شده اند. در اينصورت بايد از طريق يك
CD و يا ديسكت
Bootable سيستم را
بوت كرد. در اين روش در محيط DOS
از ابزار بازيابي Ghost
استفاده مي كنيم.
توجه : برنامهGhost.exe
را مي توانيد بعد از نصب نرم افزار
Norton Ghost 2003
بر روي هارد، از پوشه اي كه نرم افزار را در آن
نصب كرده ايد كپي كنيد.
اجراي Norton Ghost
بعد نصب ، برنامه را تحت ويندوز اجرا كنيد. قسمت Ghost Basic شامل 2 بخش مهم مي باشد :
الف ) Backup
ب ) Restore
در ادامه به توضيح اين دو بخش مي پردازيم .
الف ) گرفتن
Backup
از هارد :
در اين بخش فرض بر اين است كه مي خواهيم از يك
پارتيشن خاص Image
بگيريم . لازم به ذكر است كه برنامه Ghost
فشرده سازي اطلاعات را در سه سطح Fast،
Highو Lowانجام
مي دهد.
1 ـ بر روي گزينه Backup
كليك كنيد تا پنجره ويزارد باز شود سپس بر روي
Next كليك كنيد.
2 ـ در قسمت چپ ، هارد و يا پارتيشني را كه مي خواهيد از آن ايميج بگيريد را انتخاب كنيد.
3 ـ در قسمت راست (Destination) گزينه مورد نظر را انتخاب كنيد .اگر مي خواهيد اطلاعات تحت يك فايل بر روي هارد نصي شود گزينه File و در صورتيكه تمايل داريد اطلاعات بر روي CD و يا DVD ذخيره شود گزينه Recordable CD or DVD را انتخاب كنيد.فقط توجه داشته باشيد كه حجم اطلاعت از حجم CD و يا DVD بيشتر نباشد. بعد ازانتخاب مبدا و مقصد بر روي Next كليك كنيد.
5 ـ در پنجره بعدي نام فايل و محل ذخيره آن را مشخص و سپس Next كنيد.
4 ـ توضيحي را براي image خود نوشته و كليد next را كليك كنيد.
5 ـ در پنجره Advance
Setting تنظيمات بيشتري نيز براي
Backup
وجود دارد، در اين قسمت مي توانيد براي انجام تنظيمات خاص روي
Advanced
setting كليك كنيد، در غير اينصورت كليد
Next را براي اجراي
تنظيمات پيش فرض انتخاب كنيد. براي استفاده از
CD-R/RW پيشنهاد مي كنيم تنظيمات پيش فرض
Ghost را تغيير
ندهيد.
6 ـ next را بزنيد.
7 ـ پنجره Disaster Recevery نمايش داده مي شود. دكمه Continue را بزنيد.
8 ـ پنجره مربوط به Task summary نمايش داده مي شود. روي Run new كليك كنيد.
9 ـ تمام پنجره هاي فعال و برنامه هاي در حال اجرا را ببنديد و بعد از نمايش پنجره Warning، بر روي Ok كليك كنيد.
ويندوز Shut down مي شود. بعد از ريست شدن سيستم ادامه كار در محيط DOS جلو مي رود.
كه بسته به نوع كامپيوتر و حجم داده هايي كه قرار است نسخه برداري شوند، اين عمليات ممكن است از چند دقيقه تا يك يا چند ساعت طول بكشد. البته با توجه به توجه و آزمايش هاي بسياري كه انجام داده ايم ميانگين اين زمان براي هاردهاي 80 گيگابايت با حجم فايل هايي در حد معمول حدوداً 30 دقيقه است.
نكته :
اگر مي خواهيدImage ي را كه مي گيريد روي انواع حافظه هاي USB كپي كنيد، يا مي خواهيد فايل ايجاد شده را خودتان به طور دستي با برنامه هاي مختلف CD Burner روي CD كپي كنيد. مانند مراحل قبل عمل كنيد، فقط در مورد 3 به جاي Recordable CD ، گزينه File را انتخاب كنيد. در اين صورت فايل Image به صورت يك فايل با با پسوند Gho.*در مسير مشخص شده توسط شما ايجاد شود اين مسير حتي مي تواند هارديسك ديگري نيز باشد.
ب ) Restore كردن Image از روي هارد :
1 ـ Ghost را اجرا كنيد.
2 ـ در پنجره نمايش داده شده Restore را انتخاب و سپس Next كنيد.
3 ـ توسط كليد Browse محل فايل Image را مشخص و سپس Next كنيد.
4 ـ مسير مبدا را از قسمت چپ انتخاب و سپس در قسمت راست درايو مقصد را مشخص كنيد.
5 ـ پنجره هشدار نمايش داده مي شود. OK را انتخاب كنيد.
7 ـ در پنجره Setting ، انتخاب هاي پيشرفته اي نيز وجود دارد ولي در حالت معمول و براي بازيابي ساده يك Image روي Next كليك كنيد. در پنجره بعد نيز Next را انتخاب كنيد.
8 ـ بعد از مطالعه بخش Task Summary روي Run Now كليك كنيد.
9 ـ تمام پنجره ها و برنامه هاي در حال اجرا را ببنديد.
ويندوز Shutdown شده و در حالت DOS عمليات بازيابي اجرا مي شود.
بعد از اتمام كار مجدداً سيستم به ويندوز بر مي گردد و عمليات بازيابي نيز پايان پذيرفته است .
استفاده
از هارد ديسك براي ايجاد و انتقال Image
شايد جالب ترين قسمت
Ghost
امكاناتي كه براي كپي هارد با تمام قالب بندي ها به ما مي دهد باشد .
موارد گفته شده در مراحل قبل بيشتر در مواردي استفاده داشت كه بخواهيم
از يك پارتيشن خاص Image
بگيريم اما استفاده از Ghost
زماني جذاب و هيجان انگيز مي شود كه بخواهيم تمام هارد ديسك را كپي
كنيم و آن را بر روي هارد هاي ديگر كپي كنيم .
تنها مشكل موجود در اين راه اين است اطلاعات زايدي مثل نام هاي كاربري،
كلمه هاي عبور و ساير تنظيمات شخصي نيز كپي مي شود كه بايد در مورد آن
دقت كرد.اگر اين مساله واقعاً براي شما مشكل ساز و حياتي است مي توانيد
از روش Sysprep كه
در شماره آينده خواهيم گفت استفاده كنيد. اما اگر اين
Image به عنوان پشتيبان
مشخصي سيستم شماست پس مساله منتفي است.
الف ) روش Clone و استفاده از واسط كاربري ويندوز
1 ـ هارد دوم را به سيستم اضافه كنيد. ساير تنظيمات مربوط به Master و Slave بودن را انجام دهيد. پيشنهاد اكيد ما اينست از دو IDE جداگانه استفاده كنيد.
2 ـ در محيط ويندوز بعد از اجراي Ghost و از قسمتGhost Advanced گزينه Clone را انتخاب و سپس Next كنيد.
3 ـ ديسك اصلي و ديسك مقصد را مشخص كنيد. توضيح اينكه ظرفيت ديسك دوم شما بايد با ديسك اصلي برابر باشد.
Next را بزنيد.بخاطر داشته باشيد كه ي توان از يك پارتيشن بر روي پارتيشن يگر نيز كپي كرد.
خوب است بدانيد اگر هارد مقصد قبلاً Fdisk و فورمت شده باشد مي توانيم تنها يك پارتيشن خاصي را نيز Clone كنيم اما اگر Fdisk نشده باشد نرم افزار هارد دوم را مطابق هارد اول پارتيشن بندي مي كند.
توجه: تمام اطلاعات قبلي هارد يا پارتيشن مقصد بعد از عمليات Clone از بين خواهد رفت و شما هيچ امكاني براي بازيابي آن ها نداريد.
4 ـ پنجره اخطار نمايش داده شود، براي ادامه Next را كليك كنيد.
5 ـ اگر براي اولين بار است كه از Ghost روي سيستم خود استفاده مي كنيد، بايد براي شناسايي ديسك جديد از پنجره ي Identify Disk استفاده كنيد. در غير اينصورت اين پنجره نمايش داده نمي شود.
6 ـ گام هاي بعدي را مانند مراحل انجام دهيد.
ب ) روش Clone در حالت DOS
تمرين بالا روشي ساده اي بود براي انتقال كامل اطلاعات از يك هارد به هارد ديگر. اما هميشه اين روش ما كارا نيست.
گاهي وقت ها ممكن است هارد اصلي فقط شامل برنامه هاي كاربردي نصب نشده و يا اطلاعات خاصي باشد و روي آن ويندوزي نصب نباشد در اينجاست كه به برنامه تحت داس نرم افزار Ghost نياز پيدا مي كنيم.
ابتدا فايل Ghost.exe
را از مسيري كه برنامه Ghost
را نصب شده است برداريد.مثلاً
C:\Program
files\symantec\ Norton Ghost 2003
و سپس مراحل زير را دنبال كنيد:
1 ـ ابتدا سيستم را با يك ديسكت بوت راه اندازي كنيد.
2 ـ بعد از بالا آمدن سيستم ، فايل Ghost.exe را از روي فلاپي اجرا كنيد.
3 ـ در بخش Local و از قسمت Diskگزينه To Disk را انتخاب كنيد. اين براي موقعي است كه بخواهيد يك هارد را بر روي هارد ديگر گپي كنيد اما در در صورتيكه بخواهيد از هارد ايميج بكيريد گزينه To image و در صورتيكه بخواهيد از فايل ايميج بر روي هارد كپي كنيد گزينه From Image را انتخاب نماييد.
3 ـ ابتدا هارد مبدا و سپس هارد مقصد را انتخاب كنيد( در صورتيكه در مرحله قبل به جاي گزينه Disk گزينه Partition و سپس To Partition را انتخاب مي كرديد ابتد بايد پارتيشن مبدا و سپس پارتيشن مقصد را انتخاب كنيد).
4 ـ پس از اين كه سيستم از شما تاييد گرفت، كار كپي آغاز مي شود.
جداي از هم اين روش ها و توضيحات براي حسن ختام اين نوشتار و به عنوان هديه يك كليد طلايي هم تقديم مي كنيم:
1 ـ از پارتيشن كه ويندوز (يا هر سيستم عامل ديگر) نصب شده با ويزارد Backup و با استفاده از گزينه file يك image بسازيد و مسير مقصدتان را پارتيشن ديگر از هارديسك خود انتخاب كنيد
2 ـ در درايو C يك
پوشه به نام Ghost
ايجاد كنيد و فايل Ghost.exe
را در آن قرار دهيد.
به جاي اين كار مي توانيد اين فايل را در يك CD يا يك فلاپي Bootable نيز ذخيره كنيد.
3 ـ به هنگام ايجاد مشكل براي ويندوز و يا هر مشكل پيچيده ديگر با
CD يا فلاپي
Boot بالا بياييد. و از
مسير درايو C يا هر
جاي ديگري كه Ghost.exe
را نصب كرده ايد. آن را اجرا كنيد.
4 ـ در گزينه local
از گزينه To Partitian
گزينه From Image را
انتخاب كنيد.
و بعد از انتخاب فايل Image مرحله بازيابي را آغاز كنيد.
5 ـ پس از چند دقيقه سيستم تان براي استفاده آماده خواهد بود