اولين سيستم عاملي كه براي كامپيوتر هاي شخصي ساخته شد روي كامپيوترهاي XT كار مي كرد ، كه با نام
CP/M ( Control Processing Machin ) به بازار عرضه شد ؛ پس از آن سيستم عاملي به نام
Q – DOS توسط شركت سياتل طراحي و وارد بازار شد كه براي ريز پردازنده هاي AT طراحي شده بود و يك سيستم عامل محاوره اي بود كه بعد از چندي امتياز اين سيستم عامل توسط شركت نرم افزاري مايكروسافت ( MICROSOFT ) خريداري شد و با تغييراتي با نام جديد MS-DOS
( MICROSOFT DISK OPRATING SYSTEM ) وارد بازار گرديد .

با توجه به اينكه به تدريج در آن اصلاحات و تغييرات ايجاد گرديده است ، لذا يك عدد را به هر نسخه آن نسبت داده اند تا از روي آن عدد استفاده كننده ها به امكانات آن پي ببرند ، به اين عدد شماره نسخه
سيستم عامل و يا ورژن ( Version ) سيستم عامل گفته مي شود ، چنانچه اين تغييرات عمده باشد روي مقدار صحيح ورژن و چنانچه تغييرات جزئي و يا در حد اصلاحات باشد روي مقدار اعشاري اثر مي گذارد ، اولين نسخه را با ورژن 00/1 و آخرين نسخه سيستم عامل 00/7 مي باشد كه بعد از اين نسخه سيستم عاملهاي گرافيكي چون ويندوز 95 و 98 و NT وارد بازار شده اند .

همانطور كه مي دانيد در سيستم عامل ما اكثراً با فايلها سر وكار خواهيم داشت كه آنها را با يك نام مي توان مشخص كرد و به همين منظور در اين بخش به قوانين نامگذاري فايلها مي پردازيم .

 

قواعد نامگذاري فايلها :

1 – نام هر فايل از دو قسمت نام فايل ( Filename ) و پسوند يا گسترش ( Extension ) تشكيل شده است كه آنها را با يك علامت نقطه ‘ .’ از يكديگر جدا مي كنند .

2 – نام فايل مي تواند بين 1 تا 8 كاركتر و پسوند آن مي تواند بين صفر تا 3 كاركتر باشد ، يعني مي توانيم فايلي داشته باشيم كه پسوند نداشته باشد ولي هيچ فايلي بدون بخش نام فايل نمي تواند باشد .

3 – در نامگذاري فايلها مي توان از يكسري كاركترها استفاده كرد و از يكسري از كاركترها نمي توان استفاده كرد كه آنها را با نام كاركترهاي مجاز و غير مجاز مي شناسند كاركترهاي مجاز وغير مجاز در زير آمده اند :

كاركترهاي مجاز : حروف A – Z a – z و اعداد 0 – 9 $ # & - _ ( ) ~ @ { } ! مي باشند .

كاركترهاي غير مجاز : . ? * | [ ] / \ = < > ‘ “ + : و فاصله ( blank ) مي باشند .

4 – براي نام فايلها نمي توان از نامهائي كه در زير آمده است استفاده كرد چراكه آنها نامهائي براي دستگاهها و پورتهاي كامپيوتر مي باشند .

دستگاه استاندارد ورودي و خروجي ( كنسول ) CON

پورت سري COM 1 , 2 , 3 , 4

پورت سري AUX 1 , 2 , 3 , 4

پورت موازي LPT 1 , 2 , 3 , 4

دستگاه چاپگر PRN

دستگاه پوچ NUL

5 – پيشنهاد مي شود فايلها را با نامها و پسوندهائي نامگذاري كنيم كه با استفاده از نام آنها بتوان به اطلاعات داخل آنها پي برد مثلاً فايلي را كه اطلاعاتي متني راجع به علي در آن وجود دارد را بهتر است با نام ALI . TXT نام گذاري كنيم و يا فايلي را كه اطلاعات مربوط به نام و شماره افراد در آن ذخيره شده است را با نام
TELEPHON . NUM مشخص كرد .

6 – پيشنهاد مي شود نام فايلهاي بانك اطلاعاتي و فايلهايي كه داراي ارتباط منطقي مي باشند را مشابه هم انتخاب شوند كه به راحتي بتوان به ارتباط منطقي بين آنها پي برد ، به عنوان مثال مي توان فايلهائي را كه همگي در رابطه با شخصي با نام علي مي باشند را با نامهاي زير نامگذاري كرد :

ALI 1 . TXT ALI 2 . TXT ALI 3 . TXT

7 – پيشنهاد مي شود براي فايلها از پسوندهاي استاندارد استفاده گردد تا بتوان راحتتر به نوع اطلاعات داخل يك فايل پي برد ، در زير چند نمونه از پسوندهاي استاندارد آورده شده است :

براي مشخص كردن نام چند فايل براي كامپيوتر نمي توان از نام همه آنها در يك فرمان استفاده كرد و مي بايست در هر بخش از يك فرمان فقط يك نام فايل را مشخص كرد ولي براي حل اين مشكل مي توان نام فايل را به گونه اي تعيين كرد كه نام تعدادي فايل را در بر داشته باشد ، اين عمل در سيستم عامل MS - DOS با استفاده از كاركترهاي جانشين انجام مي پذيرد ، براي استفاده از كاركترهاي جانشين قسمتهاي مشترك نام و پسوند فايلهاي مورد نظر را در محل مناسبشان نوشته و براي كاركترهاي غير مشترك از كاركترهاي جانشين استفاده مي گردد .

كاركتر جانشين ? : كاركتر جانشين ? مي تواند جانشين تا يك كاركتر گردد يعني با استفاده از اين كاركتر جانشين به كامپيوتر مي گوئيم كه برا ي بدست آوردن نام فايلهاي مورد نظر ما مي تواند بجاي ? هيچ كاركتري را قرار ندهد و يا حد اكثر يك كاركتر مجاز را قرار دهد .

كاركتر جانشين * : كاركتر جانشين * مي تواند جانشين تا هر تعداد كاركتر گردد يعني با استفاده از اين كاركتر جانشين به كامپيوتر مي گوئيم كه برا ي بدست آوردن نام فايلهاي مورد نظر ما مي تواند بجاي * هيچ كاركتري را قرار ندهد يا يك كاركتر ، دو كاركتر ، و يا تا آنجا كه ممكن است كاركترهاي مجاز را قرار دهد .

چند مثال : به مثالهاي زير براي درك بهتر مفهوم كاركترهاي جانشين دقت كنيد :

?A . TXT باشد TXT و داراي پسوند A كليه فايلهائي كه دو حرفي بوده و حرف دوم آنها

ALI?? .T?? باشد T و حرف اول پسوند آنها ALI نام آنها حداكثر پنج حرفي بوده و سه حرف اول آن

A* . TXT باشد. TXT و پسوند آنها A كليه فايلهائي كه حرف اول نام آنها

* . EXE باشد . EXE كليه فايلهائي كه پسوند آنها

C* . S? باشد S شروع شده و پسوند آنها حداكثر دوحرفي و حرف اول پسوند آنها C نام آنها با حرف

تذكر مهم : سيستم عامل كاركترهاي بين * و . بعد از آن در نام فايل و كاركترهاي بعد از * در پسوند فايل را ناديده مي گيرد