يادگيري مبتني بر حل مساله دانش آموزان خود محور
يادگيري مبتني بر مساله يك روش آموزشي بر پايه دانش آموز محور است كه با اتكا بر اصول رويكرد ياددهي – يادگيري ساخت گرا اجرا مي شود. در اين روش دانش آموزان به طور فزاينده اي مسئوليت يادگيري هاي خود را بر عهده مي گيرند و به طور روز افزون از ميزان وابستگي خود به معلم در فرايند يادگيري مي كاهند.
در يادگيري مبتني بر مساله فراگيرندگاني تربيت مي شوند كه مي توانند در دوران زندگي شغلي و روزمره خود به طور مستقل به يادگيري موضوعات جديد و دلخواه بپردازند. با استفاده از روش يادگيري مبتني بر مساله دانش آموزان مهارت هاي يادگيري مداوم از جمله توانايي دستيابي و استفاده از منابع يادگيري مناسب را كسب مي كنند.
· فرايند يادگيري مبتني بر مساله
در فرايند يادگيري مبتني بر مساله، براي ايجاد يك موقعيت يادگيري اثربخش در كلاس، چهار ويژگي مورد نياز است.
1. مساله اي با دانش آموزان در ميان گذاشته مي شود. دانش آموزان در گروههاي كوچك، دانش قبلي و عقايد خود را در مورد مساله سازماندهي مي كنند و مي كوشند تا ماهيت كلي مساله را تعريف كنند.
2. در طول جلسه بحث با دانش آموزان پرسش هايي را با عنوان « موضوعات يادگيري» در مورد جنبه هايي از مساله كه براي آنان نا مفهوم و سردرگم كننده است مطرح مي كنند. اعضاي گروه موضوعات يادگيري را يادداشت مي كنند و به طور مداوم از دانش آموزان خواسته مي شود چيزهايي را كه مي دانند و مهم تر از آن آنچه را كه نمي دانند اعلام كنند.
3. دانش آموزان موضوعات يادگيري مطرح شده در جلسه را بر اساس اهميت طبقه بندي مي كنند سپس تصميم مي گيرند كه كدام پرسش را بايد همه اعضاي گروه پاسخ دهند و كدام موضوعات را مي توان به فرد فرد اعضاي گروه محول كرد تا بعدا آن موضوع را به ديگر اعضاي گروه ياد دهند.
4. در جلسه بعدي دانش آموزان موضوعات يادگيري مطرح شده در جلسه پيشين را مورد بررسي قرار مي دهند و دانش و اطلاعات خود را خلاصه كنند و مفاهيم جديدي را كه در مورد موضوع ياد گرفته اند به مفاهيم قبلي ارتباط بدهند.
· نقش معلم در فرايند يادگيري مبتني بر مساله
معلم درسي را به شكل سخنراني ارائه نمي كند، بلكه دانش آموزان را راهنمايي، ابتكارات آنان را بررسي و از آنان حمايت مي كند و به آنها فرصت مي دهد تا مسائل جديد را با استفاده از دانسته هاي گذشته خود به چالش بگيرند؛ بر اساس اين باور، معلم فرصتهاي لازم را براي دانش آموزان فراهم مي آورد تا انديشه خود را غنا بخشد و مهارتهاي تفكر انتقادي را در خود پرورش دهند. بنابراين نقش اساسي معلم در « يادگيري مبتني بر مساله» تسهيل كننده فرايند يادگيري يا مربي گري است كه دانش آموزان را در طول فرايند يادگيري راهنمايي و هدايت مي كند. هر چقدر دانش آموزان در فرايند يادگيري ورزيده تر شوند، از ميزان فعاليت معلم در كلاس كاسته مي شود.
· برنامه درسي و ارزيابي در كلاسهاي « مبتني بر مساله»
محتواي برنامه درسي در اين كلاسها بر نيازهاي واقعي دانش آموزان در زندگي شغلي و روزمره آنان استوار است. برنامه درسي به گونه اي طراحي مي شود كه موجبات رشد مهارتهاي حل مساله و تفكر انتقادي دانش آموزان را فراهم مي آورد. در اين برنامه موضوع و منابع درسي به هيچ وجه به دانش آموزان تحميل نمي شود.
بخش عمده ارزشيابي دانش آموزان مبتني بر خود ارزشيابي و ارزشيابي توسط همشاگردي هاست. ارزشيابي رسمي در برنامه درسي مبتني بر عملكرد دانش آموزان در حل مساله، يادگيري فردي، دشواري مساله و ميزان دانش آموزان لازم براي حل آن است.
· سازماندهي كلاس درس
نخستين چيزي كه به هنگام ورود يك كلاس دانش آموز محور، نظر ما را به خود جلب مي كند آرايش متفاوت كلاس درس است. دانش آموزان در گروههاي 5 تا 7 نفري ( مطلوب ترين حالت ) بر روي صندلي هاي خود نشسته اند. اعضاي هر گروه با همديگر مشاركت و همياري مي كنند و علاوه بر حل مساله مهارتهاي يادگيري گروهي و همياري را مي آموزند.
در اين كلاس ها كه تعداد دانش آموزان زياد است، گروههاي دانش آموزان ممكن است 7 تا 10 نفري باشند. در اين كلاسها معلم بايد از فنون ويژه اي براي جبران پيامد هاي منفي گروه هاي بزرگ استفاده كند.
******************************************************************
منابع و ماخذ
ماهنامه آموزشي و پرورشي تكنلوژي آموزشي
************************************************************************
گروه درسی ریاضیات آموزشگاه خان احمد لو
بازگشت به وبلاگ گروه ها ی آموزشی